bệnh trên heo – Tiến Thắng Vet

Kiểm soát ASF và các mầm bệnh khác trên trấu trong chăn nuôi heo

My Huong — Thu, 23 Oct 2025 02:54:48 +0000

Kiểm soát ASF và các mầm bệnh khác trên trấu trong chăn nuôi heo

Trấu là chất độn chuồng được sử dụng phổ biến trong giai đoạn úm heo con do trấu có đặc tính hút ẩm tốt và có khả năng giữ nhiệt, giúp heo con có môi trường khô ráo và ấm áp.

Tuy nhiên, trấu cũng trở thành nơi cư trú của nhiều mầm bệnh gây bệnh trên heo như virus Dịch tả heo châu Phi (ASF), PED, E. coli, Salmonella spp., Clostridium spp...

Do đó, kiểm soát mầm bệnh trên trấu là một mắt xích quan trọng trong quy trình quản lý dịch bệnh tại trại chăn nuôi. Bài viết này sẽ cung cấp cho người chăn nuôi các phương pháp sát trùng trấu hiệu quả nhằm đảm bảo nguồn trấu sử dụng trong chăn nuôi đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học.

Tại sao phải thực hiện sát trùng trấu trước khi đưa vào trại chăn nuôi?

Trấu là vật liệu lót chuồng phổ biến trong chăn nuôi heo do đặc tính hút ẩm tốt, giá thành rẻ và dễ tìm kiếm. Tuy nhiên, nếu không được xử lý đúng cách trước khi sử dụng, trấu có thể trở thành nguồn mang và phát tán mầm bệnh nguy hiểm.

Theo nghiên cứu của Tran và cộng sự (2018) cho thấy rằng khi kiểm tra các mẫu trấu tại các nhà máy xay xát thu được kết quả có tới 30-45% mẫu trấu chứa vi khuẩn Salmonella spp., E. coli và thường gặp trong mùa mưa, độ ẩm cao. Nghiên cứu của Mark Hutchinson và cộng sự (2023) về việc hủy xác heo bị nhiễm ASF bằng cách ủ trấu cho thấy virus ASF vẫn được phát hiện trên mẫu trấu sau 3 ngày ủ với trấu thông qua phân lập virus. Bên cạnh đó, nghiên cứu của Gebhardt J. T. và cộng sự (2018) cho thấy rằng, đối với trấu chưa được sát trùng bằng formaldehyde hoặc đã sát trùng với formaldehyde 2% trong thời gian 5 phút vẫn phát hiện virus PED, điều này cho thấy hiệu quả sát trùng phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng và thời gian tiếp xúc với thuốc sát trùng.

Do đó, việc sử dụng thuốc sát trùng không đúng liều lượng, không đủ thời gian tiếp xúc sẽ dẫn đến không tiêu diệt triệt để các mầm bệnh trên trấu và làm tăng nguy cơ lây truyền các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho heo.

Làm thế nào để có trấu sạch dùng trong chăn nuôi heo?

Đảm bảo khô ráo trước khi sử dụng.
Kết hợp phun và ngâm trấu trong các dung dịch thuốc sát trùng (sử dụng hệ thống quạt thông gió để làm giảm độ ẩm trong trấu).

Ngoài ra, nguồn cung cấp trấu cũng ảnh hưởng đến chất lượng trấu được sử dụng.

Lựa chọn nguồn trấu từ nhà cung cấp có uy tín

Chọn các nhà cung cấp uy tín có quy trình thu gom, bảo quản và vận chuyển theo tiêu chuẩn vệ sinh thú y là một trong những chỉ tiêu quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng trấu đầu vào.

Nguồn trấu sạch phải được bảo quản trong kho có môi trường khô ráo, không vấy nhiễm phân, nước thải hoặc các chất thải hữu cơ khác và đặc biệt là không mang mầm bệnh.

Nhà cung cấp uy tín thường có hệ thống kho chứa khép kín, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố về nhiệt độ và độ ẩm; không có côn trùng và động vật gặm nhấm trong kho. Đồng thời, cần tiến hành lấy mẫu trấu gửi về phòng xét nghiệm để kiểm tra các chỉ tiêu vi sinh của trấu trước khi tiến hành nhập về trại.

Tiến hành sát trùng trấu tại trại chăn nuôi trước khi sử dụng

Bước 1: Sát trùng bên ngoài bao trấu

Trấu được vận chuyển đến trại chăn nuôi dưới dạng đóng bao, có khối lượng 10-15 kg/bao. Ngay khi đến cổng trại, toàn bộ bề mặt bao trấu phải được sát trùng với dung dịch sát trùng APA Clean (glutaraldehyde) pha loãng 1:100 (10 ml/lít nước) trong vòng 24 giờ nhằm kiểm soát mầm bệnh từ bên ngoài.

Thành phần: Trong 1 lít chứa

Benzalkonium chloride 10%
Glutaraldehyde 15%

Chỉ định: Sát trùng, diệt khuẩn virus, vi trùng, bào tử nấm, Mycoplasma, nấm mốc.

Cách dùng: Vui lòng truy cập link tại đây

• Glutaraldehyde có phố tác động rộng, bao gồm vi khuẩn gram dương, gram âm, nấm, virus và bào tử vi khuẩn (Malgorzata J. và cộng sự, 2019). Theo nghiên cứu của Juszkiewicz M. và cộng sự (2025) cho thấy glutaraldehyde 0,1% có khả năng làm giảm nồng độ virus ASF khoảng 5log,, trong vòng 30 phút mà không phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường. • Bên cạnh đó, glutaraldehyde làm giảm 99,9% số lượng E. coli trong vòng 2 giờ và giảm Staphylococcus aureus trong vòng 1 giờ (Sehmi S. K. và cộng sự, 2016). Quá trình phun thuốc sát trùng phải đảm bảo phủ đều toàn bộ bề mặt bao để đạt hiệu quả sát trùng tối ưu - đây là bước quan trọng để ngăn chặn tác nhân gây bệnh lây lan mầm bệnh từ bao trầu vào khu vực chăn nuôi.

John Doe Tweet

Hình 1. Sát trùng ngoài bao trấu ngay khi đến cổng trại

Bước 2: Ngâm vôi lần 1

Sau khi sát trùng vỏ bao, các bao trấu được ngâm tại hố vôi ngoài cổng trại với mực nước đảm bảo ngập hoàn toàn các bao trấu.

Mỗi bao trấu được ngâm tối thiểu từ 60-90 phút. Độ pH của nước vôi bắt buộc phải ≥13 và được kiểm tra bằng giấy quỳ tím trước và trong quá trình sát trùng.

*Theo Matsuzaki S. và cộng sự (2021) dung dịch nước vôi có pH=12,4 làm bất hoạt vi khuẩn E. coli, Salmonella spp. lần lượt trong vòng 24 giờ, 2 giờ. Bên cạnh đó, theo Spickler A. R. (2025) virus ASF trong môi trường không có huyết thanh có thể bị bất hoạt ở pH>11,5. Nghiên cứu của Malgorzata J. và cộng sự (2019) cho thấy rằng virus ASF bị bất hoạt bởi nước vôi trong 30 phút ở nồng độ 1% và 0,5% tại 4°C và 22°C.

Lưu ý, sau 30-45 phút cần lật bao trấu để toàn bộ bề mặt bao được tiếp xúc với nước vôi, đảm bảo tiêu diệt hoàn toàn mầm bệnh bám bên ngoài bao trấu nếu có.

Hình 2. Hồ nước vôi có ph≥13 để ngâm trấu

Hình 3. Kiểm tra độ pH hồ nước või

Bước 3: Đưa trấu vào bên trong chuồng

Sau khi ngâm vôi lần 1, bao trấu được đưa vào bên trong khu chuồng nuôi -> tiến hành mở bao trấu và chia đều cho từng ô chuồng với ô chuồng có diện tích 100m²:

Lượng trấu cần dùng khoảng 150-200kg
Độ dày lớp trấu đạt mức từ 10-15cm.

Việc tính toán chính xác lượng trầu cần thiết giúp đảm bảo hiệu quả việc hấp thụ phân và giảm độ ẩm nền chuồng.

Bước 4: Ngâm vôi lần 2

Dùng lưới ngâm trấu có kích thước 6-9 lỗ/cm² trải tại vị trí hồ vệ sinh đã chứa dung dịch nước vôi (pH>13).

Sau đó, đồ toàn bộ trấu trong bao vào lưới. Việc này hạn chế trấu bị trôi xuống đáy hồ vệ sinh, gây tắc nghẽn hệ thống đường ống dẫn chất thải trong chuồng.

Trong quá trình ngâm, mực nước vôi phải đảm bảo ngập toàn bộ lượng trấu trong lưới và ngâm trong 45-60 phút. Đây là bước then chốt giúp khử mùi, tiêu diệt vi khuẩn (Clostridium spp., Salmonella spp., E. coli), nắm và trứng ký sinh trùng còn bám lại trên trấu.

Hình 4. Ngâm trấu bằng lưới có kích thước 6-9 lỗ/cm² đặt trong hồ nước vôi

Bước 5: Trải trấu và làm khô

Sau khi hoàn tất bước ngâm lần 2, đưa lưới chứa trấu lên khỏi hồ vệ sinh và trải đều trấu lên nền chuồng.

Sau đó, bật 2-4 quạt hút ở cuối chuồng trong thời gian 6-8 giờ để làm khô trấu.

Sau khi vệ sinh sát trùng trấu và để trấu khô hoàn toàn trong khoảng thời gian tối thiểu 12-24 giờ, tiến hành lấy mẫu trấu tại 5 vị trí ngẫu nhiên trên khu vực phơi trấu. Mỗi trại lấy 5 mẫu, sau đó gửi mẫu trấu về phòng xét nghiệm để tiến hành kiểm tra

Hình 5. Trải đều trấu trên nền chuồng

Đánh giá hiệu quả của việc sát trùng trấu

Tiến hành lấy mẫu trấu trước và sau khi sát trùng tại 5 trại gửi về phòng xét nghiệm để tiến hành phân lập vi khuẩn: Clostridium spp., Salmonella spp. và E. coli. Kết quả được trình bày trong bảng dưới đây.

Bảng kết quả mẫu trấu trước và sau khi sát trùng kiểm tra sự hiện diện Clostridium spp., Salmonella spp., E. coli và định lượng tổng khuẩn.

Trại	*Clostridium spp.*		*Salmonella spp.*		*E. coli*		Tổng khuẩn (CFU/g)
Trại	Trước	Sau	Trước	Sau	Trước	Sau	Trước	Sau
1	+	+	+	-	+	-	2,4x10⁶	1,8x10⁴
2	+	+	+	-	+	-	9,4x10⁵	2,6x10³
3	+	-	+	-	+	-	1,8x10⁶	2,9x10³
4	+	-	+	-	+	-	3,6x10⁵	3,9x10³
5	+	-	+	-	+	-	2,5x10⁵	1,8x10³
P	0,019		0		0		0,037

Từ kết quả bảng trên cho thấy, sau khi sát trùng trấu:

Có 2/5 trại còn phát hiện vi khuẩn Clostridium spp., 0/5 trại không còn phát hiện Salmonella spp. và coli với sự khác biệt có ý nghĩa với p<0,05.

Sau khi tiến hành điều tra hồi cứu nguyên nhân phát hiện:

Trại 1 ngâm trấu không đủ thời gian, chỉ ngâm trấu trong hồ vệ sinh 30 phút dẫn đến thời gian tiếp xúc của vôi và trấu ngắn, không đủ tiêu diệt hết mầm bệnh có trong trấu.
Đối với trại 2, người chăn nuôi không đảo mặt bao trấu khi ngâm trong hỗ lăn vôi ngoài cổng trại, đồng thời không làm khô trấu hoàn toàn trước khi sử dụng dẫn đến vi khuẩn còn tồn tại và phát triển.

Đối với những trại này, cần tiến hành thực hiện lại quy trình sát trùng trấu để đảm bảo tiêu diệt toàn bộ mầm bệnh trước khi đưa vào sử dụng.

Như vậy, trấu đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ẩm và tạo môi trường thuận lợi cho heo con phát triển. Tuy nhiên nếu không được kiểm soát tốt, trấu có thể là nguồn lây lan mầm bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe heo và hiệu quả chăn nuôi. Việc lựa chọn nguồn trấu sạch, kết hợp với quy trình sát trùng đúng và hiệu quả là giải pháp thiết yếu giúp giảm thiểu nguy cơ từ mầm bệnh, góp phần nâng cao chất lượng và năng suất chăn nuôi.

Ruồi có thể truyền virus ASF cho lợn không?

My Huong — Mon, 31 Mar 2025 10:41:49 +0000

Đường truyền lây mầm bệnh cho lợn

Thông thường có 2 con đường: Cơ học và sinh học

Truyền cơ học: Thức ăn, xe vận chuyển, thịt heo, ruồi, quần áo – dày dép – vật dụng vận chuyển vào trong trang trại.
Truyền sinh học: Lợn nhà bi nhiễm bệnh, Lợn rừng bị nhiễm bệnh, côn trùng khác trong trang trại.

Trong đó, vector côn trùng vẫn là một trong những nguy cơ mang mầm bệnh vào trong trang trại cao nhất.

Cấu tạo – Đặc tính của ruồi

Ruồi nhả có màu xám, dài 6-9 mm với 4 viền đen ở ngực. Ruồi thường bám đâu ở góc, dây, sào, tường, trần… nơi kín gió. Chất thải, xác súc vật, phân, rác, máu, mủ, chất nôn ói… là thức ăn ưa thích của ruồi.

Ruồi có với cấu tạo theo kiểu liêm hút, khi không ăn vòi được gập vào ở miệng, ngực ruồi có 3 đôi chân, 1 đôi cánh mỏng với 5 gân dọc. Chân gồm nhiều đốt, có lông, đốt cuối bàn chân có đệm móng và tuyến tiết dịch. Bụng ruồi có 5 khoang, ruồi cái có ống dẫn trứng thường kéo dài ra khi đẻ và co lại sau đẻ

Trong điều kiện ấm áp, một tháng có khoảng hai đến ba thế hệ ruồi được sinh ra. Ruồi có vòng đời biến đổi qua 4 giai đoạn:

Trứng
Ấu trùng (giỏi)
Thanh trùng (nhộng)
Ruồi trưởng thành.

Chỉ vài giờ sau nở ruồi có thể giao phối và đẻ trứng sau vài ngày. Ruồi thường đẻ trứng vào hố rác, phân, xác súc vật…, mỗi lần đẻ khoảng 100 – 150 trứng và có khả năng đẻ được từ 4 – 8 lần trong đời. Sau 8 – 20 giờ, trứng nở ra giỏi, giòi lột xác 2 lần. Sau 2 – 4 ngày, giòi tìm nơi đất xốp chui xuống để phát triển thành nhộng, sau 3 – 6 ngày nhộng phát triển thành ruồi chui lên mặt đất. Thời gian hoàn thành vòng đời của ruồi phụ thuộc vào nhiệt độ, thời tiết và thức ăn của môi trường. Ở môi trường thức ăn phù hợp và nhiệt độ khoảng 18°C, ruồi hoàn thành vòng đời trong khoảng 20 ngày, ở 28°C thời gian này rút ngăn còn 10,5 ngày. Mùa hè ruồi sống khoảng 18 – 20 ngày, mùa đông sống lâu hơn, có thể đến 4 tháng.

Với 3 cặp chân đốt có nhiều lông ở đệm móng và miệng có vòi liếm hút, ruồi có khả năng mang và truyền hơn 100 loại mầm bệnh cho người và vật nuôi như dịch tả, lao, thương hàn, lỵ, dấu son, nhiệt thán, liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn, đậu mùa, viêm gan, bại liệt, PRRS, cúm gia cầm, PED, TGE, dịch tả heo Châu Phi – ASF, nấm… Sau khi bám đậu lên phân, chất thải, máu mủ, xác chết chứa mầm bệnh, chân ruồi có thể mang tới 6 triệu vi khuẩn. Do đặc tính sinh lý, khả năng vận chuyển mầm bệnh, ruồi đã trở thành một trong các nguyên nhân quan trọng gây bùng phát bệnh, đặc biệt là các bệnh đường tiêu hóa như dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm.

Ngoài lây truyền nhiều dịch bệnh nguy hiểm, ruồi còn làm vấy bẩn và ô nhiễm nguồn thức ăn, nước uống, quấy nhiễu người, gây ngứa ngáy, khó chịu làm giảm năng suất vật nuôi.

Thí nghiệm – Gây nhiễm bằng cách ăn ruồi chuồng trại bị nhiễm ASF

Thí nghiệm trên 12 con lợn SPF Đan Mạch, 8 đến 9 tuần tuổi (lai Landrace x Yorkshire x Duroc) được chia thành 3 nhóm được nuôi trong 3 chuồng riêng biệt.

Nhóm 1

Uống dung dịch máu ổn định bằng EDTA pha với máu lợn bị nhiễm chủng ASFV

Nhóm 2

Uống những con ruồi chuồng hoang (ruồi chuồng trại) đã bị diệt

Nhóm 3

Cho ăn nguyên vẹn 20 con ruồi/ 1con lợn được cho vào khoảng 100g thạch máu có mầm bệnh ASF

Có 25% (nhóm 1)

Có 50% (nhóm 2 và 3)

• Các con lợn bị nhiễm virus ASF qua việc nuốt phải ruồi.

• Các con lợn còn lại, có thể bị nhiễm sau đó qua việc tiếp xúc trực tiếp với các con lợn bị nhiễm trong nhóm của chúng. Sau đó, có dấu hiệu lâm sàng của bệnh và nhiễm virus sau 5–8 ngày.

Những tác động của bài báo thử nghiệm này

•Ruồi đóng vai trò là một vector cơ học của ASFV qua việc hút máu lợn (Mellor et al., 1987),

•Mặc dù đây không phải là nguy cơ lớn nhất đối với việc truyền virus ASF trong khoảng cách xa giữa các trang trại, con đường này có thể giải thích sự lây lan ASFV trong phạm vi ngắn hoặc trong một trang trại.

Những nghiên cứu thử nghiệm khác

Các nhà dịch tễ học từ Đại học Khoa học Sự sống Estonia đã điều tra về đợt bùng phát.

Côn trùng bay được coi là một phương tiện có thể lây lan bệnh nhiễm trùng trong và giữa các trang trại. Do đó, người ta quyết định điều tra xem liệu có thể phát hiện ASFV-DNA trong côn trùng bay bị bắt trong một trang trại bị nhiễm bệnh tự nhiên hay không.

Côn trùng bay ngẫu nhiên tiếp xúc gần với lợn trong đơn vị bị ảnh hưởng đã bị bắt bằng lưới trên không. Côn trùng đã bị tiêu diệt bằng chloroform và được bảo quản ở nhiệt độ −20°C cho đến khi xác định được loài và trích xuất DNA.

‒Culicidae spp (nhiều loài mũi) hút máu ( n = 2),

‒M. domestica (ruồi nhà) ( n = 9) Drosophila spp (nhiều loài ruồi giấm) . ( n = 4).

Biện pháp

Trong đó, biện pháp sử dụng mạng che chắn và bẫy ruồi vẫn là một trong những biện pháp được sử dụng để duy trì trong trang trại thường xuyên, vì mang những ưu điểm sau:

1.Giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp của ruồi với lợn

2. Không dùng hóa chất độc hại là phương pháp an toàn, không gây ô nhiễm môi trường.

3. Tiết kiệm chi phí

4. Dễ thực hiện

5. Có màu nổi dễ vẩy bắt ruồi

6. Thu gom xác ruồi hoàn toàn, sau khi vẫy bắt. >>>>>Vừa an toàn, vừa hiệu quả cao

Hình ảnh từ trang trại khách hàng khi sử dụng phương pháp bẫy bắt ruồi – Fly end của Tiến Thắng:

Link: https://www.youtube.com/watch?v=rEAC0xuBSOo

Link sản phẩm: https://tienthangvet.vn/san-pham/thuoc-thu-y/fly-end-day-bay-ruoi-voi-phuong-phap-kiem-soat-hoan-toan-tu-nhien/

Video khách hàng tin dùng sản phẩm Fly End - Dây vẫy bắt ruồi của Tiến Thắng

bệnh trên heo – Tiến Thắng Vet

Kiểm soát ASF và các mầm bệnh khác trên trấu trong chăn nuôi heo

Table of Contents

Kiểm soát ASF và các mầm bệnh khác trên trấu trong chăn nuôi heo

Tại sao phải thực hiện sát trùng trấu trước khi đưa vào trại chăn nuôi?

Làm thế nào để có trấu sạch dùng trong chăn nuôi heo?

Lựa chọn nguồn trấu từ nhà cung cấp có uy tín

Tiến hành sát trùng trấu tại trại chăn nuôi trước khi sử dụng

Bước 1: Sát trùng bên ngoài bao trấu

Bước 2: Ngâm vôi lần 1

Bước 3: Đưa trấu vào bên trong chuồng

Bước 4: Ngâm vôi lần 2

Bước 5: Trải trấu và làm khô

Đánh giá hiệu quả của việc sát trùng trấu

Ruồi có thể truyền virus ASF cho lợn không?

Table of Contents

Đường truyền lây mầm bệnh cho lợn

Cấu tạo – Đặc tính của ruồi

Những tác động của bài báo thử nghiệm này

Những nghiên cứu thử nghiệm khác

Biện pháp