Thuốc thú y – Tiến Thắng Vet https://tienthangvet.vn Tue, 24 Feb 2026 09:53:10 +0000 vi hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 https://tienthangvet.vn/wp-content/uploads/cropped-favicon-Tien-Thang-Vet-32x32.png Thuốc thú y – Tiến Thắng Vet https://tienthangvet.vn 32 32 Sirolimus: Kỷ nguyên mới trong điều trị bệnh cơ tim phì đại (HCM) ở mèo https://tienthangvet.vn/sirolimus-ky-nguyen-moi-trong-dieu-tri-hcm-o-meo/ https://tienthangvet.vn/sirolimus-ky-nguyen-moi-trong-dieu-tri-hcm-o-meo/#respond Tue, 24 Feb 2026 09:47:44 +0000 https://tienthangvet.vn/?p=48503

Bệnh cơ tim phì đại (Hypertrophic Cardiomyopathy – HCM) từ lâu đã được coi là “sát thủ thầm lặng” đối với loài mèo. Là căn bệnh tim mạch phổ biến nhất ở mèo, với tỉ lệ mắc lên đến 1 trên 7 cá thể, HCM thường không có dấu hiệu báo trước cho đến khi xảy ra các biến chứng nghiêm trọng như suy tim sung huyết hoặc đột tử.

Trong nhiều thập kỷ, các bác sĩ thú y gần như không có vũ khí nào để can thiệp vào giai đoạn sớm của bệnh (giai đoạn tiền lâm sàng). Chiến lược duy nhất là theo dõi, chờ đợi và xử trí các biến chứng của HCM. Tuy nhiên, những nghiên cứu mới nhất và sự phê duyệt gần đây của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đối với hoạt chất sirolimus (còn gọi là rapamycin) đã mở ra một chương mới đầy hy vọng, chuyển đổi hoàn toàn phương pháp tiếp cận từ “chờ đợi” sang “điều trị chủ động”.

Sirolimus là loại thuốc ức chế miễn dịch mạnh, được sử dụng trong nhân y để chống thải ghép tạng (đặc biệt là ghép thận), điều trị bệnh phổi đục lỗ (LAM) và phủ trên stent mạch vành để ngăn ngừa tái hẹp.

Bước đột phá lịch sử: Thuốc đầu tiên đảo ngược HCM

Theo thông báo từ FDA, Felycin-CA1 (viên nén giải phóng chậm sirolimus) đã chính thức nhận được sự phê duyệt có điều kiện. Đây là loại thuốc đầu tiên và duy nhất tính đến thời điểm hiện tại được chỉ định đặc biệt để kiểm soát tình trạng phì đại tâm thất ở mèo mắc HCM giai đoạn tiền lâm sàng.

sirolimus-felycin-ca1

Trước đây, các loại thuốc như chẹn beta hay ức chế canxi chỉ có tác dụng hỗ trợ triệu chứng hoặc kiểm soát nhịp tim chứ không tác động vào cơ chế gốc rễ của bệnh. Sự ra đời của Felycin-CA1 đánh dấu lần đầu tiên lĩnh vực thú y sở hữu một liệu pháp có khả năng làm chậm hoặc thậm chí đảo ngược quá trình dày lên của cơ tim.

Cơ chế hoạt động của sirolimus trên tim mèo

Để hiểu tại sao sirolimus lại hiệu quả, hãy cùng nhìn vào cơ chế gây bệnh ở cấp độ tế bào. Nhiều nghiên cứu cho thấy con đường tín hiệu mTOR (mechanistic Target of Rapamycin) đóng vai trò trung tâm trong việc kích thích sự phát triển quá mức và sai lệch của tế bào cơ tim.

Ở mèo mắc HCM, con đường mTOR hoạt động quá mức, khiến thành tâm thất trái dày lên, làm hẹp buồng tim và giảm khả năng bơm máu.

  • Tác động của thuốc: Sirolimus là một chất ức chế mTOR mạnh mẽ. Bằng cách ngăn chặn tín hiệu này, thuốc giúp ngăn ngừa sự tổng hợp protein quá mức, từ đó ngăn chặn cơ tim dày thêm.
  • Kết quả: Nghiên cứu cho thấy thuốc không chỉ dừng lại ở việc ngăn chặn bệnh tiến triển mà còn giúp tái cấu trúc cơ tim theo hướng tích cực, giảm độ dày của thành tâm thất trái.

Bằng chứng khoa học từ thử nghiệm RAPACAT

Nền tảng cho sự phê duyệt của FDA là kết quả từ thử nghiệm lâm sàng mang tên RAPACAT (Rapamycin Treatment in the Clinical Ambulatory Setting for HCM), được thực hiện bởi BSTY. Joanna Kaplan và các cộng sự tại ĐH California, Davis và ĐH Bang North Carolina, Hoa Kỳ.

Nghiên cứu RAPACAT đã thực hiện trên các nhóm mèo mắc HCM tiền lâm sàng. Kết quả cho thấy:

  • Nhóm dùng thuốc: Những chú mèo được sử dụng sirolimus giải phóng chậm đã cho thấy sự giảm đáng kể độ dày thành tâm thất tối đa sau 6 tháng điều trị.
  • Nhóm dùng giả dược: Ngược lại, những chú mèo không dùng thuốc tiếp tục có dấu hiệu bệnh tiến triển nặng hơn, với cơ tim ngày càng dày lên theo thời gian.

sirolimus-3

Các dữ liệu từ ĐH Liverpool (Anh Quốc) cũng củng cố thêm rằng việc can thiệp sớm bằng sirolimus giúp cải thiện chức năng tâm trương, một yếu tố then chốt để ngăn ngừa suy tim.

Đối tượng sử dụng và Liều dùng

Dựa trên thông tin kê đơn và các hướng dẫn lâm sàng:

  • Đối tượng: Thuốc được chỉ định cho mèo đã được chẩn đoán mắc HCM giai đoạn tiền lâm sàng (mèo chưa có biểu hiện suy tim sung huyết, chưa bị khó thở hay ngất xỉu, nhưng siêu âm tim thấy cơ tim dày).
  • Liều dùng: Một ưu điểm lớn của Felycin-CA1 là sự tiện lợi. Thuốc được bào chế dưới dạng viên nén chứa sirolimus giải phóng chậm, với 3 loại hàm lượng 0.4 mg, 1.2 mg và 2.4 mg. Mèo chỉ cần uống một lần mỗi tuần với liều 3 mg/kg. Điều này giúp giảm căng thẳng đáng kể cho cả mèo và chủ nuôi so với việc phải uống thuốc hàng ngày.

Ý nghĩa của việc tầm soát sớm

Sự xuất hiện của sirolimus làm thay đổi hoàn toàn tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ. Trước đây, việc phát hiện sớm HCM thường khiến chủ nuôi cảm thấy bất lực vì “biết bệnh nhưng không có thuốc chữa”.

Nhưng hiện nay, phát hiện sớm đồng nghĩa với việc có cơ hội ngăn chặn bệnh trước khi quá muộn. Các chuyên gia khuyến cáo:

  • Nghe tim phổi: Kiểm tra tiếng thổi ở tim trong mỗi lần khám thú y.
  • Xét nghiệm máu: Dấu ấn sinh học như NT-proBNP và cTnI gợi ý tổn thương cơ tim.
  • Siêu âm tim: “Tiêu chuẩn vàng” để chẩn đoán độ dày thành tim.

Nếu mèo của bạn được phát hiện HCM ở giai đoạn chưa có triệu chứng, đây là thời điểm vàng để thảo luận với bác sĩ thú y về liệu pháp sirolimus.

Độ an toàn và Tác dụng phụ

Sirolimus vốn là một loại thuốc ức chế miễn dịch được dùng trong nhân y, do đó vấn đề an toàn được đặt lên hàng đầu. Trong các thử nghiệm trên mèo với liều lượng điều trị HCM, thuốc được ghi nhận là dung nạp tốt, kể cả ở liều gấp 6 liều chỉ định. Thuốc cũng không làm ảnh hưởng đến khả năng tạo đáp ứng miễn dịch của mèo khi tiêm vaccine phòng dại sau 4 tuần, mặc dù khả năng đáp ứng với các loại vaccine phòng FHV-1, FCV, FPV và FeLV hiện vẫn chưa được đánh giá.

Tuy nhiên, như mọi loại thuốc khác, việc theo dõi là cần thiết. Một số tác dụng phụ nhẹ có thể gặp bao gồm rối loạn tiêu hóa. Do đặc tính ức chế miễn dịch, bác sĩ thú y có thể cần kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo mèo không mắc các bệnh nhiễm trùng tiềm ẩn trước khi bắt đầu liệu trình. Mèo khi sử dụng sirolimus nên được xét nghiệm men gan ALT và AST từ 1-2 tháng sau khi bắt đầu điều trị, và định kỳ mỗi 6-12 tháng sau đó. Ngừng sử dụng thuốc nếu nồng độ các enzyme này cao gấp hơn 2 lần giới hạn trên của mức bình thường.

Kết luận

Việc FDA phê duyệt có điều kiện cho sirolimus là một bước tiến vĩ đại trong ngành tim mạch thú y. Thay vì chờ đợi suy tim ập đến, giờ đây chúng ta có thể chủ động bảo vệ trái tim của thú cưng, kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng sống cho chúng.

Tài liệu tham khảo

  1. Bautista-Alejandre A. First drug shown to reverse feline HCM expected to receive FDA conditional approval. dvm360. Published November 6, 2025. https://www.dvm360.com/view/first-drug-shown-to-reverse-feline-hcm-expected-to-receive-fda-conditional-approval
  2. Budde J. New drug for cats with subclinical hypertrophic cardiomyopathy. Clinician’s Brief. Published July 25, 2025. https://www.cliniciansbrief.com/article/sirolimus-cats-subclinical-hcm
  3. Center for Veterinary Medicine. FDA conditionally approves drug for management of ventricular hypertrophy in cats. U.S. Food And Drug Administration. Published March 14, 2025. https://www.fda.gov/animal-veterinary/cvm-updates/fda-conditionally-approves-drug-management-ventricular-hypertrophy-cats
  4. Dukes-McEwan J. Feline cardiomyopathies: what can we do? Presented at: 2nd Middle Eastern & African Veterinary Congress; October 17-19, 2025; Dubai, UAE.
  5. Kaplan JL, Rivas VN, Walker AL, et al. Delayed-release rapamycin halts progression of left ventricular hypertrophy in subclinical feline hypertrophic cardiomyopathy: results of the RAPACAT trial. Journal of the American Veterinary Medical Association. 2023;261(11):1628-1637. doi:10.2460/javma.23.04.0187
  6. Rivas VN, Kaplan JL, Kennedy SA, et al. Multi-Omic, histopathologic, and clinicopathologic effects of Once-Weekly oral rapamycin in a naturally occurring feline model of hypertrophic cardiomyopathy: a pilot study. Animals. 2023;13(20):3184. doi:10.3390/ani13203184

Phạm Quốc Anh Minh

]]> https://tienthangvet.vn/sirolimus-ky-nguyen-moi-trong-dieu-tri-hcm-o-meo/feed/ 0 Pimobendan (P4): Nghiên cứu lâm sàng về pimobendan trên mèo https://tienthangvet.vn/pimobendan-p4-nghien-cuu-lam-sang-tren-meo/ https://tienthangvet.vn/pimobendan-p4-nghien-cuu-lam-sang-tren-meo/#respond Tue, 25 Nov 2025 11:33:46 +0000 https://tienthangvet.vn/?p=48226

Các nghiên cứu về pimobendan ở mèo gồm cả nghiên cứu hồi cứu và nghiên cứu lâm sàng tiến cứu, tập trung chủ yếu vào bệnh cơ tim phì đại (HCM) kèm suy tim sung huyết (CHF).

Nghiên cứu hồi cứu

Các nghiên cứu hồi cứu quy mô lớn đã chỉ ra rằng pimobendan được dung nạp tốt ở mèo mắc bệnh tim tiến triển và suy tim sung huyết (CHF), bất kể nguyên nhân bệnh lý nền là bệnh cơ tim giãn (DCM), bệnh cơ tim phì đại (HCM) hay bệnh cơ tim không phân loại (UCM). Trong nghiên cứu của MacGregor et al. (2011) trên 170 con mèo, liều pimobendan trung bình được sử dụng là 0.24 mg/kg mỗi 12 giờ và thuốc được ghi nhận là an toàn khi kết hợp với các liệu pháp điều trị suy tim tiêu chuẩn như thuốc ức chế men chuyển và thuốc lợi tiểu. Tỷ lệ tác dụng phụ rất thấp, chỉ xảy ra ở khoảng 3% số mèo (bao gồm kích động, chán ăn, nôn ói) và chỉ có một trường hợp phải ngừng thuốc do kích động quá mức. Tương tự, 4.6% trong số 260 con mèo bị CHF trong nghiên cứu của Ward et al. (2020) cũng được ghi nhận có tình trạng chán ăn và/hoặc nôn ói sau dùng pimobendan; đặc biệt, 1 con mèo bị hạ huyết áp khi dùng pimobendan cùng với enalapril và furosemide, nhưng đã hồi phục sau khi ngưng pimobendan, enalapril và giảm liều furosemide. Nghiên cứu của Gordon et al. (2012) tập trung vào 27 con mèo bị CHF có rối loạn chức năng tâm thu thất trái cũng cho thấy thuốc được dung nạp tốt, giúp cải thiện đáng kể các dấu hiệu lâm sàng như khó thở và chán ăn.

Nghiên cứu của Reina-Doreste et al. (2014), so sánh thời gian sống giữa nhóm mèo được điều trị bằng pimobendan và nhóm đối chứng không dùng thuốc, cho thấy việc bổ sung pimobendan vào phác đồ điều trị suy tim mang lại lợi ích sống còn rất lớn cho mèo mắc HCM và HOCM (HCM dạng tắc nghẽn). Cụ thể, thời gian sống trung bình của nhóm dùng pimobendan lên tới 626 ngày, cao gấp nhiều lần so với chỉ 103 ngày ở nhóm không dùng thuốc. Nghiên cứu này cũng ghi nhận rằng pimobendan không làm gia tăng các biến cố bất lợi hay làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh so với nhóm đối chứng. Những dữ liệu này ủng hộ mạnh mẽ việc sử dụng pimobendan như một phần của phác đồ điều trị chuẩn cho mèo bị suy tim do HCM, bất chấp các quan ngại trước đây về việc sử dụng thuốc tăng co bóp cơ tim trên nền bệnh lý này.

Một mối lo ngại lớn trong thú y là việc sử dụng pimobendan trên mèo bị tắc nghẽn đường ra thất trái (LVOTO) có thể làm bệnh trầm trọng hơn do tăng co bóp cơ tim. Tuy nhiên, nghiên cứu của Ward et al. (2020) trên 260 con mèo (gồm 57 ca có LVOTO và 203 ca không có LVOTO) cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ tác dụng phụ giữa nhóm có tắc nghẽn (2%) và nhóm không tắc nghẽn (5.4%). Không có trường hợp nào ghi nhận tác dụng phụ huyết động cấp tính ngay sau khi dùng thuốc. Nghiên cứu của Reina-Doreste et al. (2014) cũng ghi nhận vận tốc dòng chảy qua đường ra thất trái không có sự khác biệt đáng kể giữa nhóm dùng thuốc và nhóm đối chứng. Điều này cho thấy pimobendan được dung nạp tốt và an toàn cho mèo bị suy tim sung huyết bất kể có sự hiện diện của LVOTO hay không, từ đó có thể mở rộng phạm vi chỉ định của thuốc trên lâm sàng.

Nghiên cứu tiến cứu

Các nghiên cứu nền tảng trên mèo khỏe mạnh đã thiết lập cơ sở quan trọng về dược động học và dược lực học của pimobendan. Yata et al. (2016) và Sugimoto et al. (2022) đã chỉ ra rằng pimobendan được hấp thu nhanh qua đường uống và tạo ra tác dụng tăng co bóp cơ tim rõ rệt (inotropic dương), thể hiện qua sự gia tăng các chỉ số như phân suất co rút (FS) và vận tốc đỉnh tâm thu (S’). Không chỉ giới hạn ở thất trái, thuốc còn chứng minh hiệu quả trên cả tim phải và tâm nhĩ. Cụ thể, nghiên cứu của Kost (2021) ghi nhận sự cải thiện chức năng tâm thu thất phải và nhĩ phải, trong khi Baron Toaldo et al. (2020) và Kochie et al. (2020) khẳng định tác dụng tích cực lên chức năng nhĩ trái, giúp tăng cường khả năng co bóp và vận chuyển máu của cấu trúc này. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cũng cần cẩn trọng; nghiên cứu của Fujii et al. (2021) trên mèo khỏe mạnh dùng liều lặp lại (0.5 mg/kg) đã ghi nhận sự tăng nhịp tim và xuất hiện một số rối loạn nhịp thoáng qua (như ngoại tâm thu thất), dù nhìn chung thuốc vẫn được dung nạp tốt. Những dữ liệu này cho thấy pimobendan có tiềm năng cải thiện huyết động học đa dạng nhưng cần theo dõi cẩn thận về nhịp tim khi sử dụng.

Trọng tâm của nhiều nghiên cứu là việc giải quyết tranh cãi về tính an toàn của pimobendan đối với mèo mắc bệnh cơ tim phì đại (HCM), đặc biệt là nhóm có tắc nghẽn đường ra thất trái (HOCM). Bên cạnh các nghiên cứu hồi cứu, 2 nghiên cứu của Oldach et al. (2019, 2021) trên cả mèo mắc HCM cận lâm sàng (13 con) lẫn lâm sàng (21 con) đã cung cấp bằng chứng thuyết phục rằng pimobendan (liều đơn 1.25 mg/con) an toàn và không làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn đường ra thất trái. Quan trọng hơn, thuốc giúp cải thiện đáng kể chức năng nhĩ trái (tăng LA FS), một yếu tố then chốt giúp giảm ứ trệ máu và nguy cơ huyết khối. Tuy nhiên, khi xét đến hiệu quả điều trị CHF, nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên của Schober et al. (2021), lấy tiêu chuẩn là mèo sống sót sau 180 ngày điều trị mà không phải tăng liều furosemide, lại cho thấy bức tranh phức tạp hơn: pimobendan không mang lại lợi ích sống còn vượt trội so với giả dược trên toàn bộ nhóm mèo bị suy tim; cụ thể hơn, chỉ nhóm mèo mắc HCM không tắc nghẽn mới có xu hướng hưởng lợi, trong khi nhóm có tắc nghẽn không cho thấy sự cải thiện về kết cục lâm sàng. Tuy vậy, nghiên cứu này cũng đồng thuận với các nghiên cứu trước về khả năng dung nạp tốt pimobendan ở mèo, đặc biệt trong việc không kích thích hình thành LVOTO ở mèo HCM không tắc nghẽn, hay làm trầm trọng hơn tình trạng tắc nghẽn có sẵn. Hơn nữa, nhóm mèo sống sót sau 180 ngày ghi nhận được sự giảm mức độ nghiêm trọng của DLVOTO; điều này cũng làm dịu bớt lo ngại tình trạng tắc nghẽn động có thể trầm trọng hơn khi sử dụng pimobendan trong thời gian dài. Cần có thêm những nghiên cứu lâu dài hơn và quy mô lớn hơn để tiếp tục đánh giá kết cục lâm sàng ở mèo mắc HCM dùng pimobendan.

Bên cạnh tác động huyết động, khả năng ức chế tiểu cầu của pimobendan (do cơ chế ức chế PDE3) cũng được Kennerly et al. (2023) kiểm chứng. Kết quả cho thấy ở liều điều trị thông thường, pimobendan không gây ức chế chức năng tiểu cầu đáng kể, nghĩa là thuốc không thay thế được các liệu pháp chống đông (như clopidogrel) trong việc phòng ngừa huyết khối, nhưng bù lại cũng không làm tăng nguy cơ chảy máu.

Nhìn chung, pimobendan là một lựa chọn điều trị an toàn và có giá trị huyết động rõ rệt trên mèo, đặc biệt trong việc cải thiện chức năng nhĩ trái. Mặc dù không phải là “thần dược” cho mọi ca suy tim (nhất là HOCM), thuốc vẫn đóng vai trò quan trọng trong phác đồ điều trị cho mèo mắc HCM không tắc nghẽn hoặc mèo mắc CHF do các nguyên nhân khác ngoài HCM. Dựa trên kết quả từ các nghiên cứu, bác sĩ thú y có thể yên tâm sử dụng pimobendan để cải thiện chất lượng huyết động, nhưng cần kết hợp các thuốc khác tùy theo bệnh cảnh cụ thể và phải theo dõi cẩn thận các tác dụng phụ, đặc biệt khi sử dụng kèm enalapril và furosemide liều cao.

Cardisure là dược phẩm chứa hoạt chất pimobendan của Dechra, một trong những tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới, được Tiến Thắng phân phối độc quyền tại Việt Nam.

cardisure Điều trị suy tim sung huyết bắt nguồn từ bệnh van tim( hở van hai lá hoặc hở van ba lá) hoặc cơ tim giãn nở trên chó

Cardisure được chỉ định chính thức dùng để điều trị và quản lý các bệnh tim thường gặp trên chó, bao gồm:

  • Bệnh trào ngược van hai lá,
  • Bệnh cơ tim giãn, và
  • Tình trạng suy tim sung huyết do các bệnh này gây ra.

Các nghiên cứu về pimobendan đã chứng minh hoạt chất này an toàn khi sử dụng ở những giai đoạn sớm của bệnh, có khả năng trì hoãn tiến triển bệnh tim và kéo dài đáng kể thời gian sống của thú.

Được bào chế dưới dạng viên nhai hương vị thịt bò thơm ngon, có sẵn rãnh chia thuốc, cùng nhiều hàm lượng khác nhau (1.25, 2.5, 5, 10 mg), Cardisure giúp việc chia liều và cho thú cưng uống thuốc trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. 

Tham khảo thêm thông tin sản phẩm trên website tại: https://tienthangvet.vn/san-pham/thuoc-thu-y/cardisure-dieu-tri-suy-tim-sung-huyet-bat-nguon-tu-benh-van-tim-ho-van-hai-la-hoac-ho-van-ba-la-hoac-co-tim-gian-no-tren-cho/

Tài liệu tham khảo

  1. Fujii, Y., Sugimoto, K., Omichi, M., Kanai, K., & Orito, K. (2021). A pilot study investigating the effect of pimobendan on the cardiac rhythm and selected echocardiographic parameters of healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 35, 74-83.
  2. Gordon, S. G., Saunders, A. B., Roland, R. M., Winter, R. L., Drourr, L., Achen, S. E., … & Miller, M. W. (2012). Effect of oral administration of pimobendan in cats with heart failure. Journal of the American Veterinary Medical Association, 241(1), 89-94.
  3. Kennerly, R., Coleman, A. E., Jasper, S. L., Arnold, R. D., & Brainard, B. M. (2023). Effects of orally administered pimobendan on platelet function in healthy adult cats. American Journal of Veterinary Research, 84(9).
  4. Kochie, S. L., Schober, K. E., Rhinehart, J., Winter, R. L., Bonagura, J. D., Showers, A., & Yildez, V. (2021). Effects of pimobendan on left atrial transport function in cats. Journal of Veterinary Internal Medicine, 35(1), 10-21.
  5. Kost, L. V., Glaus, T. M., Diana, A., & Toaldo, M. B. (2021). Effect of a single dose of pimobendan on right ventricular and right atrial function in 11 healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 37, 52-61.
  6. MacGregor, J. M., Rush, J. E., Laste, N. J., Malakoff, R. L., Cunningham, S. M., Aronow, N., … & Price, L. L. (2011). Use of pimobendan in 170 cats (2006–2010). Journal of Veterinary Cardiology, 13(4), 251-260.
  7. Oldach, M. S., Ueda, Y., Ontiveros, E. S., Fousse, S. L., Harris, S. P., & Stern, J. A. (2019). Cardiac effects of a single dose of pimobendan in cats with hypertrophic cardiomyopathy; a randomized, placebo-controlled, crossover study. Frontiers in Veterinary Science, 6, 15.
  8. Oldach, M. S., Ueda, Y., Ontiveros, E. S., Fousse, S. L., Visser, L. C., & Stern, J. A. (2021). Acute pharmacodynamic effects of pimobendan in client-owned cats with subclinical hypertrophic cardiomyopathy. BMC Veterinary Research, 17(1), 89.
  9. Reina-Doreste, Y., Stern, J. A., Keene, B. W., Tou, S. P., Atkins, C. E., DeFrancesco, T. C., … & Meurs, K. M. (2014). Case-control study of the effects of pimobendan on survival time in cats with hypertrophic cardiomyopathy and congestive heart failure. Journal of the American Veterinary Medical Association, 245(5), 534-539.
  10. Schober, K. E., Rush, J. E., Luis Fuentes, V., Glaus, T., Summerfield, N. J., Wright, K., … & Mohren, N. (2021). Effects of pimobendan in cats with hypertrophic cardiomyopathy and recent congestive heart failure: Results of a prospective, double‐blind, randomized, nonpivotal, exploratory field study. Journal of Veterinary Internal Medicine, 35(2), 789-800.
  11. Sugimoto, K., Sugita, K., Orito, K., & Fujii, Y. (2022). Repeated-dose pharmacodynamics of pimobendan in healthy cats. Animals, 12(8), 981.
  12. Toaldo, M. B., Pollesel, M., & Diana, A. (2020). Effect of pimobendan on left atrial function: an echocardiographic pilot study in 11 healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 28, 37-47.
  13. Ward, J. L., Kussin, E. Z., Tropf, M. A., Tou, S. P., DeFrancesco, T. C., & Keene, B. W. (2020). Retrospective evaluation of the safety and tolerability of pimobendan in cats with obstructive vs nonobstructive cardiomyopathy. Journal of Veterinary Internal Medicine, 34(6), 2211-2222.
  14. Yata, M., McLachlan, A. J., Foster, D. J. R., Hanzlicek, A. S., & Beijerink, N. J. (2016). Single-dose pharmacokinetics and cardiovascular effects of oral pimobendan in healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 18(4), 310-325.

Phạm Quốc Anh Minh

]]> https://tienthangvet.vn/pimobendan-p4-nghien-cuu-lam-sang-tren-meo/feed/ 0 Pimobendan (P3): Căn cứ về chống chỉ định, dược động học và dược lực học của pimobendan trên mèo https://tienthangvet.vn/pimobendan-p3-nhung-lo-ngai-va-tac-dong-o-meo/ https://tienthangvet.vn/pimobendan-p3-nhung-lo-ngai-va-tac-dong-o-meo/#respond Tue, 18 Nov 2025 07:04:58 +0000 https://tienthangvet.vn/?p=48145 Bệnh tim mạch ở mèo

Bệnh cơ tim phì đại (Hypertrophic Cardiomyopathy – HCM) là bệnh tim phổ biến nhất ở mèo (ước tính khoảng 15-37% mèo nhà, tùy theo đặc điểm khu vực và đối tượng khảo sát). HCM đặc trưng bởi sự dày bất thường của thành tâm thất trái và xơ hóa cơ tim, gây giảm khả năng giãn đồng thời giảm thể tích lòng thất trái (rối loạn tâm trương), và có thể làm giảm phân suất tống máu. Khi HCM tiến triển đến suy tim sung huyết (CHF) kèm tràn dịch màng phổi, các liệu pháp điều trị kết hợp thường được áp dụng, trong đó pimobendan là thuốc inodilator (vừa tăng co bóp tim, vừa giãn mạch) đã dùng phổ biến ở chó, nay đang được nghiên cứu dùng cho mèo bị HCM/CHF.

Cơ chế tác động của pimobendan

Pimobendan là hợp chất gốc benzimidazole-pyridazinone và có 2 cơ chế chính: (1) làm tăng độ nhạy canxi của troponin C trong tế bào cơ tim và (2) ức chế enzym phosphodiesterase loại III (PDE III). Nhờ vậy, pimobendan tăng lực co bóp cơ tim (tác dụng inotrope dương, cường tim) đồng thời gây giãn mạch (tác dụng giãn mạch ở cả động mạch và tĩnh mạch), cải thiện cung lượng tim mà không làm thay đổi điện sinh lý (không gây rối loạn nhịp tim) như một số thuốc inotrope khác (như digoxin, dobutamin). Nhóm tác dụng này tạo ra hiệu quả “inodilator” nổi tiếng của pimobendan: tăng sức co bóp tim và giảm hậu tải, giúp tim bơm máu hiệu quả hơn nhưng ít gây tác dụng phụ lên mạch và loạn nhịp như các thuốc tăng co bóp khác.

Căn cứ về chống chỉ định dùng pimobendan trên mèo

Ngược với chó mắc bệnh van hai lá hoặc cơ tim giãn kèm hoặc không kèm suy tim sung huyết, các thuốc thương mại có hoạt chất pimobendan hiện chưa được cấp phép sử dụng trên mèo mắc HCM, thậm chí là chống chỉ định. Căn cứ của việc chống chỉ định được cho là dựa trên lý thuyết, trong đó các hoạt chất có tác dụng cường tim và giảm hậu tải như pimobendan có thể làm trầm trọng thêm hoặc kích thích hình thành sự tắc nghẽn động ở mèo bị HCM, từ đó gây hạ huyết áp toàn thân, ngất xỉu và không dung nạp vận động, thậm chí tử vong.

pimobendan-p3-venturi-effect-2

Nói về HCM, bệnh thường gây ra tình trạng tắc nghẽn đường ra thất trái (LVOTO) do vách liên thất dày lên cản trở máu lưu thông vào động mạch chủ. Sự dày vách liên thất tại vị trí gần đường ra thất trái làm hẹp dòng lưu thông và làm vận tốc máu tăng lên khi đi qua vị trí hẹp. Máu chảy nhanh qua vị trí hẹp tạo thành vùng áp lực âm (hiệu ứng Venturi), tạo lực kéo lá trước van hai lá vào dòng chảy của máu hướng về đường ra thất trái (lật ra phía trước), tiếp tục cản trở máu đổ về động mạch chủ và gây trào ngược qua van hai lá. Do máu chỉ được bơm vào động mạch chủ ở thì tâm thu khi tâm thất co bóp, đây được gọi là hiện tượng lá van hai lá lật ra trước ở thì tâm thu (SAM), hay còn được gọi là “tắc nghẽn động” do xảy ra theo chu kì. Theo khảo sát của Matos et al., 2022, khoảng 30% mèo mắc HCM gặp hiện tượng SAM. LVOTO xảy ra kèm SAM có thể làm giảm đáng kể lượng máu vào động mạch chủ so với LVOTO không kèm SAM, gây ra các tác động như hạ huyết áp hay ngất xỉu. Bên cạnh tác động về dòng chảy tới, trào ngược van hai lá do SAM có thể làm tăng áp lực và giảm chức năng tâm nhĩ nhanh hơn, thúc đẩy sự tiến triển thành suy tim sung huyết và hình thành huyết khối.

Tác động cường tim của pimobendan, về lý thuyết, khi gặp LVOTO kèm hoặc không kèm SAM, có thể vẫn tăng lượng máu bơm vào động mạch chủ nhưng sẽ không cải thiện đáng kể. Đồng thời, việc tăng lượng máu đẩy về đường ra thất trái sẽ tăng áp lực máu qua vị trí hẹp, tăng vận tốc dòng chảy và tăng áp lực âm tạo ra, từ đó kích thích hoặc tăng thêm nguy cơ xảy ra hiện tượng SAM.

Dược lực học của pimobendan trên mèo

Trái ngược với các lo ngại dựa trên lý thuyết, pimobendan cho thấy hiệu quả kích thích chức năng tim qua một số nghiên cứu thực nghiệm trên mèo. Trong nghiên cứu của Oldach et al., 2021 và Oldach et al., 2019, một liều uống đơn 1.25 mg pimobendan ở mèo bị HCM giai đoạn tiền lâm sàng hoặc lâm sàng đã cải thiện đáng kể chức năng tâm nhĩ trái, biểu hiện qua việc tăng phân suất co rút nhĩ trái và vận tốc máu qua vòng van hai lá sau khi dùng thuốc. Tương tự một số nghiên cứu khác, các tác giả không ghi nhận sự cải thiện về phân suất co rút thất trái, nhưng cũng không thấy pimobendan làm trầm trọng thêm tình trạng LVOTO, kể cả khi có SAM. Sự gia tăng về vận tốc dòng máu qua đường ra thất trái (LVOT Vmax) ghi nhận ở một số cá thể được cho là ảnh hưởng phần lớn bởi kích thích giao cảm và tăng nhịp tim do mèo bị stress. Các nghiên cứu này cũng không ghi nhận bất kỳ tác dụng phụ nào sau khi mèo uống pimobendan, cho thấy khả năng thuốc được dung nạp tốt ở mèo mắc HCM, và có thể an toàn cả trong trường hợp có LVOTO.

Nhìn chung, dược lực học của pimobendan trên mèo khỏe mạnh, mèo mắc HCM và mèo bị suy tim sung huyết đều cho thấy sự cải thiện đáng kể chức năng tâm nhĩ. Chức năng tâm thất cũng có thể cải thiện nhẹ. Tình trạng tắc nghẽn đường ra thất trái cũng không trở nên trầm trọng hơn nếu mèo được hạn chế stress tối đa có thể.  Vì HCM đặc trưng bởi rối loạn tâm trương, các hiệu ứng inodilator của pimobendan được kỳ vọng đem lại lợi ích, mặc dù kết quả cuối cùng trên lâm sàng vẫn cần nhiều nghiên cứu bổ sung.

Dược động học của pimobendan trên mèo

Theo Hanzlicek et al., 2012, sau khi dùng đường uống trên mèo, pimobendan hấp thu nhanh, nồng độ đỉnh trong máu cao (khoảng 34,5 ng/mL) và đạt đỉnh sau khoảng 0,9 giờ. Thời gian bán thải của pimobendan ở mèo khoảng 1,3 giờ. Thể tích phân bố ước tính lớn (khoảng 8,2 L/kg) cho thấy thuốc phân bố rộng khắp mô, đặc biệt tích lũy ở mô tim. Nghiên cứu cũng cho thấy thời gian bán thải của pimobendan ở mèo lâu hơn gần 3 lần so với ở chó (ở chó khoảng 0,5 giờ), nghĩa là thuốc tồn tại lâu hơn trong cơ thể mèo. Nồng độ đỉnh của pimobendan trong máu của chó thấp hơn nhiều so với ở mèo, chỉ khoảng 3,09 ng/mL.

Trong cơ thể, pimobendan vừa là hoạt chất chính, vừa là tiền chất thuốc: sau hấp thu, pimobendan được gan chuyển hóa một phần thành O-desmethylpimobendan (ODMP), chất chuyển hóa hoạt động cũng có tác dụng cường tim và giãn mạch tương tự, và thải trừ chủ yếu qua mật. Trên mèo, nồng độ đỉnh của pimobendan trong máu gấp 2-3 lần của OMDP, trong khi trên chó nồng độ đỉnh của 2 chất gần tương đương nhau. Về thời gian bán thải, theo Yata et al., 2016, OMDP có thời gian bán thải lâu hơn pimobendan ở cả chó và mèo, và thời gian bán thải của mỗi chất ở cả 2 loài là tương đương nhau (ở mèo: khoảng 1,3 giờ so với khoảng 0,7 giờ; ở chó: khoảng 1,9 giờ so với 0,6 giờ của pimobendan). Sự khác biệt về nồng độ thuốc và thời gian bán thải giữa các nghiên cứu được cho là do sự khác nhau về phương pháp.

pimobendan-p3-pharmacodynamic-2

Vì thời gian bán thải ngắn, pimobendan thường được dùng 2 lần mỗi ngày (12 giờ/lần) để duy trì nồng độ điều trị. Liều khuyến cáo ở mèo (tham khảo từ khuyến cáo dành cho chó và các nghiên cứu ứng dụng lâm sàng ở mèo) thường vào khoảng 0,625-1,25 mg/con, đường uống, mỗi 12 giờ (tương đương 0,1-0,3 mg/kg/12 giờ).

Cardisure là dược phẩm chứa hoạt chất pimobendan của Dechra, một trong những tập đoàn dược phẩm hàng đầu thế giới, được Tiến Thắng phân phối độc quyền tại Việt Nam.

cardisure Điều trị suy tim sung huyết bắt nguồn từ bệnh van tim( hở van hai lá hoặc hở van ba lá) hoặc cơ tim giãn nở trên chó

Cardisure được chỉ định chính thức dùng để điều trị và quản lý các bệnh tim thường gặp trên chó, bao gồm:

  • Bệnh trào ngược van hai lá,
  • Bệnh cơ tim giãn, và
  • Tình trạng suy tim sung huyết do các bệnh này gây ra.

Các nghiên cứu về pimobendan đã chứng minh hoạt chất này an toàn khi sử dụng ở những giai đoạn sớm của bệnh, có khả năng trì hoãn tiến triển bệnh tim và kéo dài đáng kể thời gian sống của thú.

Được bào chế dưới dạng viên nhai hương vị thịt bò thơm ngon, có sẵn rãnh chia thuốc, cùng nhiều hàm lượng khác nhau (1.25, 2.5, 5, 10 mg), Cardisure giúp việc chia liều và cho thú cưng uống thuốc trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. 

Tham khảo thêm thông tin sản phẩm trên website tại: https://tienthangvet.vn/san-pham/thuoc-thu-y/cardisure-dieu-tri-suy-tim-sung-huyet-bat-nguon-tu-benh-van-tim-ho-van-hai-la-hoac-ho-van-ba-la-hoac-co-tim-gian-no-tren-cho/

Tài liệu tham khảo

  1. Boyle, K. L., & Leech, E. (2012). A review of the pharmacology and clinical uses of pimobendan. Journal of Veterinary Emergency and Critical Care, 22(4), 398-408.
  2. Fujii, Y., Sugimoto, K., Omichi, M., Kanai, K., & Orito, K. (2021). A pilot study investigating the effect of pimobendan on the cardiac rhythm and selected echocardiographic parameters of healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 35, 74-83.
  3. Gaia de Sousa, F., Mendes, A. C. R., Carvalho, L. P. D., & Beier, S. L. (2025). Clinical-Diagnostic and Therapeutic Advances in Feline Hypertrophic Cardiomyopathy. Veterinary Sciences, 12(3), 289.
  4. Gordon, S. G., Saunders, A. B., Roland, R. M., Winter, R. L., Drourr, L., Achen, S. E., … & Miller, M. W. (2012). Effect of oral administration of pimobendan in cats with heart failure. Journal of the American Veterinary Medical Association, 241(1), 89-94.
  5. Hanzlicek, A. S., Gehring, R., KuKanich, B., KuKanich, K. S., Borgarelli, M., Smee, N., … & Margiocco, M. (2012). Pharmacokinetics of oral pimobendan in healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 14(4), 489-496.
  6. Her, J., Kuo, K. W., Winter, R. L., Cruz-Espindola, C., Bacek, L. M., & Boothe, D. M. (2020). Pharmacokinetics of pimobendan and its metabolite O-desmethyl-pimobendan following rectal administration to healthy dogs. Frontiers in Veterinary Science, 7, 423.
  7. Ingelheim Boehringer (2012). Vetmedin (pimobendan) chewable tablets [package insert]. MO, USA: St. Joseph.
  8. Kittleson, M. D., & Côté, E. (2021). The feline cardiomyopathies: 2. Hypertrophic cardiomyopathy. Journal of feline medicine and surgery, 23(11), 1028-1051.
  9. Kochie, S. L., Schober, K. E., Rhinehart, J., Winter, R. L., Bonagura, J. D., Showers, A., & Yildez, V. (2021). Effects of pimobendan on left atrial transport function in cats. Journal of Veterinary Internal Medicine, 35(1), 10-21.
  10. MacGregor, J. M., Rush, J. E., Laste, N. J., Malakoff, R. L., Cunningham, S. M., Aronow, N., … & Price, L. L. (2011). Use of pimobendan in 170 cats (2006–2010). Journal of Veterinary Cardiology, 13(4), 251-260.
  11. Novo Matos, J., Payne, J. R., Seo, J., & Luis Fuentes, V. (2022). Natural history of hypertrophic cardiomyopathy in cats from rehoming centers: The CatScan II study. Journal of Veterinary Internal Medicine, 36(6), 1900-1912.
  12. Oldach, M. S., Ueda, Y., Ontiveros, E. S., Fousse, S. L., Harris, S. P., & Stern, J. A. (2019). Cardiac effects of a single dose of pimobendan in cats with hypertrophic cardiomyopathy; a randomized, placebo-controlled, crossover study. Frontiers in Veterinary Science, 6, 15.
  13. Oldach, M. S., Ueda, Y., Ontiveros, E. S., Fousse, S. L., Visser, L. C., & Stern, J. A. (2021). Acute pharmacodynamic effects of pimobendan in client-owned cats with subclinical hypertrophic cardiomyopathy. BMC Veterinary Research, 17(1), 89.
  14. Papich, M. G. (2020). Papich Handbook of Veterinary Drugs. Saunders.
  15. Payne, J. R., Brodbelt, D. C., & Fuentes, V. L. (2015). Cardiomyopathy prevalence in 780 apparently healthy cats in rehoming centres (the CatScan study). Journal of Veterinary Cardiology, 17, S244-S257.
  16. Schober, K. E., Rush, J. E., Luis Fuentes, V., Glaus, T., Summerfield, N. J., Wright, K., … & Mohren, N. (2021). Effects of pimobendan in cats with hypertrophic cardiomyopathy and recent congestive heart failure: Results of a prospective, double‐blind, randomized, nonpivotal, exploratory field study. Journal of Veterinary Internal Medicine, 35(2), 789-800.
  17. Seo, J., Owen, R., Hunt, H., Luis Fuentes, V., Connolly, D. J., & Munday, J. S. (2025). Prevalence of cardiomyopathy and cardiac mortality in a colony of non-purebred cats in New Zealand. New Zealand Veterinary Journal, 73(1), 1-9.
  18. Sugimoto, K., Sugita, K., Orito, K., & Fujii, Y. (2022). Repeated-dose pharmacodynamics of pimobendan in healthy cats. Animals, 12(8), 981.
  19. Toaldo, M. B., Pollesel, M., & Diana, A. (2020). Effect of pimobendan on left atrial function: an echocardiographic pilot study in 11 healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 28, 37-47.
  20. Ward, J. L., Kussin, E. Z., Tropf, M. A., Tou, S. P., DeFrancesco, T. C., & Keene, B. W. (2020). Retrospective evaluation of the safety and tolerability of pimobendan in cats with obstructive vs nonobstructive cardiomyopathy. Journal of Veterinary Internal Medicine, 34(6), 2211-2222.
  21. Yata, M., McLachlan, A. J., Foster, D. J. R., Hanzlicek, A. S., & Beijerink, N. J. (2016). Single-dose pharmacokinetics and cardiovascular effects of oral pimobendan in healthy cats. Journal of Veterinary Cardiology, 18(4), 310-325.
  22. Yata, M., McLachlan, A. J., Foster, D. J. R., Page, S. W., & Beijerink, N. J. (2016). Pharmacokinetics and cardiovascular effects following a single oral administration of a nonaqueous pimobendan solution in healthy dogs. Journal of Veterinary Pharmacology and Therapeutics, 39(1), 45-53.

Phạm Quốc Anh Minh

]]> https://tienthangvet.vn/pimobendan-p3-nhung-lo-ngai-va-tac-dong-o-meo/feed/ 0 CHƯƠNG TRÌNH TIÊM PHÒNG BỆNH BẰNG VẮC XIN CHO GÀ https://tienthangvet.vn/chuong-trinh-tiem-phong-benh-bang-vac-xin-cho-ga/ https://tienthangvet.vn/chuong-trinh-tiem-phong-benh-bang-vac-xin-cho-ga/#respond Tue, 28 Oct 2025 02:41:46 +0000 https://tienthangvet.vn/?p=47926

Trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, vắc xin phòng bệnh không chỉ là một lựa chọn mà là chiến lược phòng ngừa hiệu quả và tiết kiệm chi phí nhất để bảo vệ đàn gà của bạn.

Các mầm bệnh nguy hiểm trên gà ngày nay, đặc biệt là các bệnh do virus như Dịch tả (Newcastle), Gumboro, Cúm gia cầm và nhiều bệnh truyền nhiễm khác, đang có xu hướng biến chủng phức tạp và lây lan nhanh chóng với độc lực cao. Thiệt hại do dịch bệnh gây ra là vô cùng nghiêm trọng:

  1. Tổn thất kinh tế khổng lồ: Dịch bệnh có thể dẫn đến tỷ lệ chết và loại thải cao (có thể lên đến 50% - 100% đối với các bệnh cấp tính), giảm năng suất trứng, giảm tăng trọng, kéo dài thời gian nuôi, và gia tăng chi phí điều trị đắt đỏ nhưng thường không triệt để.

  2. Khó khăn trong điều trị: Hầu hết các bệnh virus nguy hiểm không có thuốc điều trị đặc hiệu, và việc lạm dụng kháng sinh để điều trị các bệnh kế phát không chỉ tốn kém mà còn gây ra nguy cơ kháng kháng sinh và tồn dư trong sản phẩm, ảnh hưởng đến chất lượng thịt/trứng và sức khỏe cộng đồng.

Việc sử dụng vắc xin chất lượng cao theo đúng lịch trình chính là giải pháp chủ động tạo ra tấm lá chắn miễn dịch vững chắc, giúp đàn gà của bạn khỏe mạnh, tăng trưởng tối ưu, và giảm thiểu tối đa rủi ro dịch bệnh, đảm bảo hiệu quả kinh tế bền vững cho trang trại."

Table of Contents

CHƯƠNG TRÌNH TIÊM PHÒNG BỆNH KHUYẾN CÁO PHÒNG CÚM GIA CẦM

CHƯƠNG TRÌNH VACCINE CHO GÀ TRẮNG 
- Chương trình  Nhà Máy ấp không có tiêm ND chết

CHƯƠNG TRÌNH TIÊM PHÒNG VACCINE CHO GÀ LÔNG MÀU

CHƯƠNG TRÌNH TIÊM PHÒNG VACCINE CHO GÀ HẬU BỊ

CHƯƠNG TRÌNH TIÊM PHÒNG VACCINE TRÊN GÀ ĐẺ

CHƯƠNG TRÌNH TIÊM PHÒNG VACCINE CHO CHIM CÚT

]]> https://tienthangvet.vn/chuong-trinh-tiem-phong-benh-bang-vac-xin-cho-ga/feed/ 0 Sản phẩm hỗ trợ chức năng gan: 13 thành phần thường gặp https://tienthangvet.vn/san-pham-ho-tro-gan-13-thanh-phan-thuong-gap/ https://tienthangvet.vn/san-pham-ho-tro-gan-13-thanh-phan-thuong-gap/#respond Fri, 23 Aug 2024 07:43:16 +0000 https://tienthangvet.vn/?p=46289

Gan là một cơ quan nội tạng đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể. Một số chức năng điển hình của gan có thể kể đến như tạo ra mật, đào thải độc tố và phân hủy chất béo trong ruột non ở quá trình tiêu hóa, hỗ trợ tạo ra một số loại protein cần thiết cho huyết tương, vận chuyển chất béo trong cơ thể, lưu trữ và giải phóng glucose khi cần thiết, dự trữ hàm lượng sắt của cơ thể, chuyển hóa amoniac có hại thành ure, làm sạch máu cùng các chất độc hại khác, hỗ trợ điều chỉnh quá trình đông máu của cơ thể, tạo ra các yếu tố miễn dịch và loại bỏ vi khuẩn có hại khỏi máu, từ đó tránh nhiễm trùng.

Với các vai trò như trên, việc đảm bảo cho “cỗ máy” gan luôn hoạt động trong trạng thái tốt và ổn định nhất chính là mục tiêu của chủ nuôi lẫn bác sĩ thú y. Đây cũng là lý do để các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe gan được nghiên cứu và cải tiến liên tục nhằm cải thiện tình trạng gan của thú cưng, từ đó cải thiện về mặt sức khỏe và góp phần vào phúc lợi động vật. Tuy nhiên, đứng giữa rất nhiều sản phẩm hỗ trợ gan, chắc hẳn Quý Chủ nuôi và Quý Bác sĩ thú y sẽ phần nào thắc mắc về tác dụng của các thành phần có trong chúng, và đâu là những thành phần mình nên chú ý đến. Trong bài viết này, Tiến Thắng sẽ điểm qua một số chất, thành phần cũng như tác dụng của chúng trong việc cải thiện sức khỏe gan để giúp Quý Chủ nuôi và Quý Bác sĩ thú y hiểu rõ hơn về vấn đề trên nhé!

Cây kế sữa (milk thistle) hay silymarin

Kế sữa là loài thực vật có hoa thuộc họ Cúc, được trồng nhiều ở Châu Âu, Bắc Phi, Nam và Bắc Mỹ, Trung và Tây Á, và Nam Úc. Hoạt chất chính trong cây kế sữa, phần lớn lấy từ chiết xuất hạt và quả, là các flavonolignan gọi chung là silymarin. Các flavonolignan bao gồm:

    • Silibinin/silybin (A, B) (chiếm phần lớn)
    • Silydianin
    • Isosilibinin/isosilybin (A, B)
    • Silychristin
    • Isosilychristin
    • Taxifolin

Silymarin kém hòa tan trong nước nên có đặc tính sinh khả dụng thấp, và thường được đưa vào cơ thể dưới dạng gắn kết hay bao bọc để tăng khả năng hấp thu. Ở động vật có vú, nơi hoạt động chủ yếu của silymarin là gan với khả năng bảo vệ cơ quan này bằng cơ chế chống oxy hóa và chống các tác nhân gây hại. Chiết xuất cây kế sữa là thành phần được ưa chuộng trong các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe gan với với mục đích phục hồi chức năng gan và tái tạo tế bào gan, hữu ích trong điều trị các bệnh về gan như bệnh gan do rượu, gan nhiễm mỡ không do rượu, viêm gan do virus, tổn thương gan do thuốc, viêm gan nhiễm mỡ hay xơ hóa gan.

Silymarin thực hiện chức năng bảo vệ gan qua các con đường chính:

  1. Chống oxy hóa bằng cách loại bỏ và ngăn chặn sự hình thành các gốc tự do, ngăn chặn sự peroxy hóa lipid, kích hoạt các chất và enzyme chống oxy hóa khác, và điều hòa lượng glutathione
  2. Kháng virus, kháng viêm và điều hòa miễn dịch ở tế bào gan và tế bào miễn dịch
  3. Ổn định màng tế bào và tính thấm, hạn chế sự xâm nhập của độc tố vào tế bào gan, liên kết với ion sắt ngăn ngừa nhiễm độc sắt
  4. Thúc đẩy tổng hợp RNA ribosome và protein, kích thích tái tạo tế bào gan
  5. Ức chế hình thành sợi fibrin, làm chậm quá trình xơ hóa gan.

Bên cạnh cây kế sữa, silymarin cũng có trong cây atisô. Trong atisô có cynarin và silymarin, hai chất chống oxy hóa có khả năng cải thiện sức khỏe của gan. Cynarin có tác dụng lợi mật, ngăn ngừa hình thành sỏi mật và kiểm soát mức độ cholesterol trong máu.

Choline

Choline đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể vì đây vừa là thành phần cấu trúc của các phospholipid có trong màng tế bào, điển hình như phosphatidylcholine và sphingomyelin, vừa là thành phần cấu tạo nên chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine. Bên cạnh methionine, choline cũng là nguồn cung cấp gốc methyl cho một số phản ứng methyl hóa trong cơ thể, như quá trình chuyển đổi từ homocystein thành methionine. Phosphatidylcholine ngoài có trong màng tế bào, còn đóng vai trò cấu thành nên lipoprotein tỷ trọng rất thấp (VLDL) giúp vận chuyển lipid (chất béo) ra khỏi gan. Do đó, thiếu hụt choline có nguy cơ làm chất béo tích tụ trong gan gây nên tình trạng gan nhiễm mỡ. Ngược lại, thừa choline cũng có thể gây hạ huyết áp, nôn ói, tiêu chảy. Choline có thể được tạo thành trong cơ thể từ phosphatidylserine trong trường hợp có đủ methionine để cung cấp gốc methyl. Ngoài ra, khẩu phần ăn có chứa bột ngô hay đậu nành và thành phần thức ăn giàu protein cũng là nguồn cung choline dồi dào.

Kẽm (Zinc)

Kẽm được xem là khoáng chất đóng vai trò quan trọng thứ hai trong cơ thể thú cưng. Kẽm và đồng có mối quan hệ đối kháng, nghĩa là kẽm làm giảm sự hấp thu đồng vào trong tế bào, và ngược lại đồng ở tỉ lệ quá cao so với kẽm cũng có thể làm suy giảm khả năng hấp thu kẽm. Đồng được hấp thụ từ ruột sẽ liên kết với protein khi di chuyển trong máu tới gan. Sự liên kết ion đồng với protein khi vận chuyển trong máu và ở trong gan là cần thiết vì ion đồng tự do có tính oxy hóa cực mạnh, có thể gây phá hủy hồng cầu, stress oxy hóa và tổn thương tế bào gan. Tại gan, một phần đồng được sử dụng cho quá trình sinh hóa cần thiết, một phần được lưu trữ, và số còn dư được bài thải qua đường mật. Tuy nhiên, khi lượng lưu trữ đã đủ, vẫn luôn còn một số ion đồng tự do khuếch tán vào trong tế bào ruột và được protein metallothionein (do tế bào ruột tạo ra) gắn vào để tránh gây độc. Do đó, lượng metallothionein cao giúp phòng ngừa tình trạng nhiễm độc đồng, và lượng kẽm trong cơ thể là yếu tố chính điều tiết lượng metallothionein tạo ra trong tế bào ruột (kẽm càng nhiều lượng metallothionein càng cao). Một số chế độ ăn tự nhiên hoặc thức ăn thương mại kém chất lượng có thể chứa hàm lượng kẽm thấp, và một số giống chó có thể gặp tình trạng kém hấp thu kẽm như Husky và Alaska.

Methionine, S-adenosylmethionine, Cystein & Glutathione

Các chất kể trển trên đều tham gia chung trong một quá trình sinh hóa của cơ thể với điểm cuối là glutathione, một chất chống oxy hóa đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ tế bào gan cũng như cơ thể trước sự tổn hại do các chất thuộc dạng oxy hoạt động (ROS - Reactive Oxygen Species) gây ra, ví dụ như gốc tự do, peroxid, peroxy hóa lipid, và kim loại nặng. Glutathione dạng khử (GSH), được cấu thành trực tiếp từ cysteine, glutamic acid và glycine, thực hiện các chức năng như trung hòa (khử) các gốc oxy hóa hay tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa để trung hòa và đào thải các chất gây độc. Nhóm thiol (-SH) trong glutathione, bắt nguồn từ cấu trúc cysteine, chịu trách nhiệm chính trong việc trung hòa các gốc oxy hoạt động, glutathione sau đó chuyển thành dạng oxy hóa (GSSG) và được chuyển hóa trở lại thành dạng khử bởi enzyme glutathione reductase.

Cysteine là axit amin bán thiết yếu có chứa nhóm thiol (-SH) với khả năng cơ thể tự tổng hợp được từ methionine và serine. Nếu serine là axit amin không thiết yếu thì methionine (C15H22N6O5S) là axit amin thiết yếu ở cả người lẫn động vật do cơ thể không thể sự tổng hợp mà phải thu nhận từ các nguồn thức ăn có chứa methionine bên ngoài. Cysteine cũng có thể được bổ sung từ nguồn bên ngoài cơ thể dưới dạng cysteine hoặc N-acetylcysteine. Ngoài vai trò là tiền chất của glutathione, cysteine còn là thành phần quan trọng của các protein liên kết với kim loại nặng (do ái lực cao với nhóm thiol), như metallothionein, nên chất này cũng đóng vai trò trong việc khử độc gan do nhiễm kim loại nặng (như bệnh gan do đồng).

Trong quá trình tạo thành cysteine, nhóm adenosyl của ATP được gắn với lưu huỳnh (sulfur) của methionine tạo thành S-adenosylmethionine (SAMe). SAMe tham gia vào 3 phản ứng sinh hóa quan trọng của cơ thể: 1 là chuyển nhóm methyl để tổng hợp các hormone, chất dẫn truyền thần kinh hay methyl hóa vật chất di truyền, phần còn lại trở thành S-adenosylhomocysteine và bị thủy phân thành homocysteine; 2 là chuyển nhóm sulfur khi homocysteine kết hợp với serine tạo thành cystathionine và tiếp tục chuyển hóa thành cysteine; 3 là chuyển nhóm n-propylamine để tổng hợp các polyamine đóng vai trò trong việc kiểm soát sự phát triển tế bào và kháng viêm. Lượng homocysteine chưa sử dụng có thể nhận gốc methyl để trở lại thành methionine, gọi là chu trình SAM. SAMe là một mắt xích quan trọng trong quá trình hình thành glutathione, đồng thời cũng là chất chuyển hóa chính điều hòa sự tăng trưởng, biệt hóa và chết tế bào theo chương trình của tế bào gan.

Nhìn chung, lượng methionine, S-adenosylmethionine, cysteine hay N-acetylcysteine, và glutathione bổ sung trong các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe gan đều có tác dụng khôi phục lượng glutathione cần thiết cho cơ thể (bao gồm cả gan) để chống lại sự oxy hóa và trung hòa chất gây độc. Tuy nhiên mỗi chất đều có tính sinh khả dụng khác nhau tùy vào đặc tính và đường cấp.

Đôi khi chúng ta sẽ thấy methionine được ghi dưới dạng L-methionine hoặc DL-methionine, hay cysteine dưới dạng L-cysteine. Trên thực tế, methionine có 2 loại là L-methionine và D-methionine là 2 đồng phân quang học đối quang (ngược nhau trên cấu trúc 3 chiều); DL-methionine là hỗn hợp của 2 loại trên. Tuy nhiên động vật chỉ có thể sử dụng L-methionine để chuyển hóa thành protein, còn D-methionine phải qua 2 bước chuyển hóa mới trở thành L-methionine và sử dụng được. L-cysteine và D-cysteine cũng là 2 đồng phân quang học đối quang, nhưng chỉ L-cysteine tham gia vào các quá trình sinh hóa trong cơ thể ở tất cả sinh vật, còn D-cysteine đóng vai trò như phân tử tín hiệu trong hệ thần kinh của động vật có vú.

N-acetylcysteine

N-acetylcysteine là chất đóng vai trò chống oxy hóa trực tiếp lẫn gián tiếp trong cơ thể, đặc biệt là gan. Về mặt gián tiếp, NAC là tiền chất của axit amin L-cystein ​​hỗ trợ quá trình tổng hợp glutathione, một chất chống oxy hóa trực tiếp và là chất nền để tạo thành các enzyme chống oxy hóa. Bên cạnh đó, NAC cũng có khả năng trực tiếp loại bỏ một số gốc oxy hóa như NO2 hay HO(X). Bổ sung NAC cho chó mèo giúp tăng lượng cystein, hồi phục lượng glutathione cần thiết và giảm mức độ peroxy hóa lipid liên quan đến bệnh gan. Ngoài ra, NAC còn đóng vai trò quan trọng trong quá trình giải độc của cơ thể thông qua glutathione, điển hình là ngộ độc paracetamol (acetaminophen) trên mèo (chống chỉ định tuyệt đối) hay ở các loài khác trong trường hợp quá liều.

Sorbitol

Chiết xuất cây kế sữa, hay silymarin, dù là một chất cải thiện sức khỏe của gan nhưng lại có khả năng hấp thụ qua đường uống kém do độ hòa tan trong nước, độ thẩm thấu cũng như khả năng phân hủy trong đường tiêu hóa thấp. Để cải thiện tình trạng này, sorbitol là thành phần thường được thêm vào các sản phẩm chứa silymarin với vai trò như chất mang (carrier) giúp tăng khả năng hấp thu và phát huy tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ gan của cây kế sữa.

Ursodiol (Ursodeoxycholic acid hay UDCA)

UDCA là một axit mật (bile acid) tổng hợp, ưa nước, có khả năng tác động lên mật theo nhiều con đường khác nhau và đã được ứng dụng từ rất lâu trong việc hỗ trợ sức khỏe đường mật. Các tác động chính lên gan mật của UDCA bao gồm

  1. Bảo vệ tế bào gan và tế bào ống mật khỏi tổn thương do axit mật kị nước gây ra. Axit mật kích thích sự hình thành các gốc oxy hóa có khả năng khởi động quá trình viêm dẫn đến viêm túi mật. UDCA cũng bảo vệ cấu trúc tế bào gan, ngăn chặn quá trình chết theo chương trình, và ngăn chặn tế bào Kupffer (đại thực bào có trong gan) tạo các gốc oxy hóa giúp giảm stress oxy hóa trong tế bào gan
  2. Tăng tỉ lệ axit mật ưa nước/axit mật kị nước bằng việc tăng hấp thu và tích trữ axit mật ưa nước trong túi mật, giúp giảm độc tính lên tế bào gan và ống mật do axit mật kị nước gây ra, đặc biệt trong các trường hợp ứ mật (tắc mật trong gan)
  3. Kích thích tiết và đào thải axit mật (lợi mật) thông qua việc gián tiếp tăng nồng độ canxi nội bào, giúp kích thích các protein vận chuyển và sự xuất bào ở tế bào gan
  4. Điều hòa miễn dịch thông qua việc giảm biểu hiện của kháng nguyên MHC class I trong các trường hợp ứ mật, xơ hóa ống mật, giúp giảm tổn thương lên gan do trung gian miễn dịch gây ra.

Chống chỉ định UDCA trong trường hợp tắc mật ngoài gan do nguy cơ tổn thương hay vỡ cấu trúc ống mật vì tác dụng lợi mật.

Vitamin E

Vitamin E là vitamin tan trong mỡ có tác dụng chống oxy hóa bằng việc loại bỏ các gốc tự do và ngăn ngừa tổn thương do oxy hóa. Ngoài ra, vitamin E còn có tác dụng kháng viêm, ngăn ngừa sự chết tế bào, và cải thiện tình trạng xơ gan. Nghiên cứu trên người cho thấy vitamin E khi kết hợp cùng vitamin C và atorvastatin, hoặc vitamin E kết hợp cùng ursodeoxycholic acid (UDCA), đều cho hiệu quả cải thiện và ngăn ngừa tình trạng gan nhiễm mỡ. Trên thú y, vitamin E được xem là chất chống oxy hóa hiệu quả ở chó mắc bệnh gan, đặc biệt ở thú mắc bệnh tích trữ đồng và bệnh gan do đồng. Tuy nhiên, khi bổ sung vitamin E cần lưu ý giới hạn lượng nạp ở 400 IU/ngày, tốt nhất là theo chỉ định của bác sĩ thú y, vì nồng độ vitamin E quá cao cũng có thể gây hại cho cơ thể.

Phức hợp Vitamin B

Phức hợp vitamin B bao gồm các vitamin B1 (thiamine), B2 (riboflavin), B3 (niacin), B5 (pantothenic acid), B6 (pyridoxine), B7 (biotin), B9 (folic acid hay folate) và B12 (cobalamin), đều là các vitamin tan trong nước. Trong số này, các vitamin B6, B9 và B12 trực tiếp có mặt trong các phản ứng chuyển hóa đặc biệt ở gan, nhất là phản ứng tạo thành glutathione, một chất chống oxy hóa chính giúp bảo vệ gan khỏi tác nhân oxy hóa. Vitamin B9 và B12 hỗ trợ trong phản ứng methyl hóa homocysteine để tạo thành methionine. Còn vitamin B6 hỗ trợ trong phản ứng chuyển nhóm sulfur của homocysteine để tạo thành cysteine. Ngoài ra, vitamin B9 cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt con đường di truyền để hồi phục gan đang bị tổn thương. Các nghiên cứu cho thấy sự thiếu hụt 3 loại vitamin thiết yếu này có thể dẫn đến các tổn thương về gan. Các vitamin khác như B1, B2, B5 cũng tham gia vào các quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng như lipid, carbohydrate và protein, góp phần cho hoạt động của gan được ổn định và khỏe mạnh. Nghiên cứu về vitamin B1 cho thấy khả năng kiểm soát lượng mỡ trong gan trước khẩu phần ăn dư năng lượng, cũng như giảm đường huyết và tăng lượng glycogen lưu trữ tại gan, mở ra tiềm năng của vitamin B1 trong việc phòng ngừa và điều trị gan nhiễm mỡ. Hầu hết nhóm vitamin B đều không có tác dụng phụ trên gan ở mọi lượng nạp vào, ngoại trừ vitamin B3 khi sử dụng liều cao trong thời gian dài có khả năng gây tổn thương gan.

Tổng kết

Ngoài các chất và thành phần điển hình kể trên, trong thực tế vẫn còn rất nhiều các chất, thành phần và thực vật khác có tác dụng gián tiếp hoặc trực tiếp hỗ trợ sức khỏe gan mật. Tuy nhiên, nhiều chất chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng hiệu quả, liều lượng và tác dụng phụ trên thú cưng, do đó chủ nuôi và bác sĩ thú y nên tham khảo kỹ các thông tin trước khi lựa chọn và sử dụng các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe gan cho thú cưng. Cũng nên nhớ rằng, các chất bổ cũng chỉ nên sử dụng ở liều lượng và tần suất hợp lý để phát huy hiệu quả tốt nhất.

Liver Recover là sản phẩm hỗ trợ gan dành cho thú cưng do Tiến Thắng phân phối. Với thành phần chính bao gồm

    • Chiết xuất cây kế sữa
    • Sorbitol
    • Methionine
    • Cysteine
    • Glutamic acid
    • Glycine
    • Vitamin (C, E, B1, B2, B5, B9, B12)

Liver Recover đem đến khả năng bảo vệ, hồi phục, và tăng cường chức năng gan một cách hiệu quả, giúp cho thú cưng khỏe mạnh và nhanh hồi phục sau điều trị.

Tham khảo thêm thông tin sản phẩm trên website tại: https://tienthangvet.vn/san-pham/thuoc-thu-y/liver-recover-dung-dich-ho-tro-chuc-nang-gan-cho-cho-meo/

Tài liệu tham khảo:

Achufusi TGO, Safadi AO, Mahabadi N. Ursodeoxycholic Acid. [Updated 2023 Feb 12]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK545303/

Aksu, Ö., & Altinterim, B. (2013). Hepatoprotective effects of artichoke (Cynara scolymus). Bilim ve Genclik Dergisi, 1(2), 44-49.

Aldini, G., Altomare, A., Baron, G., Vistoli, G., Carini, M., Borsani, L., & Sergio, F. (2018). N-Acetylcysteine as an antioxidant and disulphide breaking agent: the reasons why. Free radical research, 52(7), 751-762.

Dilova, Val & Stoianova, Y.. (2014). Increasing the solubility of a poor soluble api-milk thistle dry extract (silymarin). Pharmacia. 61. 18-21.

Festi, D., Montagnani, M., Azzaroli, F., Lodato, F., Mazzella, G., Roda, A., ... & Colecchia, A. (2007). Clinical efficacy and effectiveness of ursodeoxycholic acid in cholestatic liver diseases. Current clinical pharmacology, 2(2), 155-177.

Hadi, H. E., Vettor, R., & Rossato, M. (2018). Vitamin E as a treatment for nonalcoholic fatty liver disease: reality or myth?. Antioxidants, 7(1), 12.

Kalyesubula, M., Mopuri, R., Asiku, J., Rosov, A., Yosefi, S., Edery, N., ... & Dvir, H. (2021). High-dose vitamin B1 therapy prevents the development of experimental fatty liver driven by overnutrition. Disease Models & Mechanisms, 14(3), dmm048355.

LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2012-. Vitamin B. [Updated 2021 May 27]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548710/

Moradi, S., Shokri‐Mashhadi, N., Saraf‐Bank, S., Mohammadi, H., Zobeiri, M., Clark, C. C., & Rouhani, M. H. (2021). The effects of Cynara scolymus L. supplementation on liver enzymes: A systematic review and meta‐analysis. International Journal of Clinical Practice, 75(11), e14726.

Nikbaf-Shandiz, M., Adeli, S., Faghfouri, A. H., Khademi, F., Jamilian, P., Zarezadeh, M., & Ebrahimi-Mamaghani, M. (2023). The efficacy of N-acetylcysteine in improving liver function: A systematic review and meta-analysis of controlled clinical trials. PharmaNutrition, 24, 100343.

Reece, W. O., Erickson, H. H., Goff, J. P., & Uemura, E. E. (Eds.). (2015). Dukes' physiology of domestic animals. John Wiley & Sons.

Valková, V., Ďúranová, H., Bilčíková, J., & Habán, M. (2020). Milk thistle (Silybum marianum): a valuable medicinal plant with several therapeutic purposes. The Journal of Microbiology, Biotechnology and Food Sciences, 9(4), 836.

http://vasld.com.vn/vai-tro-vua-s-adenosyl-methionine-dua-tren-y-hoc-chung-cu

https://hellobacsi.com/benh-tieu-hoa/benh-gan/tac-dung-cua-atiso-doi-voi-gan-bat-mi-bi-mat-it-ai-ngo/

https://mypetnutritionist.com/post/ultimate-natural-guide-for-pets-liver-disease/

https://wagwalking.com/wellness/choline-for-dogs

https://www.chemicalbook.com/article/methionine-l-methionine-and-d-methionine.htm#:~:text=Each%20contains%20the%20same%20chemical,the%20L%2Dmethionine%20into%20protein

https://www.doctorsformulas.com/en/category/newsposts/what-is-same-.htm#:~:text=SAMe%20is%20a%20central%20vector,adrenal%20glands%20and%20the%20cone.

https://www.linkedin.com/pulse/taking-care-your-liver-through-b-complex-supplementation-plantacorp/

https://www.medicalnewstoday.com/articles/vitamin-e-for-fatty-liver#vitamin-e-benefits

https://www.thepoultrysite.com/articles/comparison-of-lmethionine-dlmethionine-and-methionine-hydroxy-analogue-in-a-high-ambient-temperature-environment#:~:text=D%2Dmethionine%20and%20L%2Dmethionine%20differ%20in%20the%20three%2D,the%20L%2Dmethionine%20into%20protein.

Phạm Quốc Anh Minh

]]> https://tienthangvet.vn/san-pham-ho-tro-gan-13-thanh-phan-thuong-gap/feed/ 0